Graag wil ik jouw aandacht vragen voor een boek dat de problematiek van Gentrificatie aan de orde stelt. In positieve zin houdt gentrificatie in het sociaal, economisch en cultureel opwaarderen van een plek. Tenminste dat is geredeneerd vanuit de positie van de gevestigde orde, van de besturen, van de bedrijven, van de beleid- en projectontwikkelaars, van …. En dus ook van ons, lezers van de nieuwsbrief van desamentafel. 

Massih Hutak, schrijver, rapper, producer, kunstenaar en columnist bij Het Parool kijkt hier wezenlijk anders naar en daar heeft hij een boek over geschreven. Dat heet:

JIJ HEBT ONS NIET ONTDEKT, WIJ WAREN HIER ALTIJD AL

Hij laat doelbewust de andere kant zien en constateert dat dit proces al generaties zo verloopt en dat dit ook mondiaal in bijna alle steden zo werkt. Massih is opgegroeid in Amsterdam Noord, een plek waar je vroeger nog niet dood gevonden wilde worden. De overkant van het IJ telde echt niet mee. En nu, een plek in ontwikkeling, met ecologische verantwoorde buurtwinkels, macrobiotische en veganistische restaurants, bedrijvigheid alom, nieuwbouw, renovatie. En een geheel nieuwe doelgroep die zich daar wil vestigen. De oude (oorspronkelijke) bewoners doen niet mee en zullen uiteindelijk vertrekken. Vanuit dat perspectief vraag ik mij af op gentrificatie zoals we dit nu doen in Amsterdam, Parijs, Berlijn, Los Angeles of welke plaats dan ook, wel juist is. Op pagina 37 van zijn boek schrijft Massih:

In de vier jaar dat ik lesgaf op een middelbare school, vertelde ik mijn leerlingen tijdens maatschappijleer dat integratie tweerichtingsverkeer is. Nieuwkomers moeten integreren, maar oude bewoners ook. Alleen dan slaagt de samenleving. Toen ik twintig jaar geleden zelf als nieuwkomer naar Nederland kwam, moest ik integreren ten opzichte van de oude bewoners. Maar nu, twintig jaar later, wordt van mij verwacht dat ik integreer maar dan ten opzichte van de nieuwkomers. Het opvallende aan dit verhaal is dat de machtsverhouding zowel twintig jaar geleden als nu in mijn nadeel is. In mijn wijk in Amsterdam-Noord zijn de sociale verhoudingen namelijk precies omgekeerd als elders in het land: in mijn straat is de oorspronkelijke bewoner en behoeder van de Nederlandse identiteit de vrouw met de hoofddoek, en de bedreigende nieuwkomer de blonde bakfietsmoeder.

Het boek is een aanklacht en laat inderdaad zien dat gentrificatie zoals wij dit nu toepassen geen tweerichtingsverkeer is. In steden drijven wij, zogezegd met democratische politieke middelen en beleidsuitgangspunten, telkens de oorspronkelijke bewoners van wijken verder naar buiten. De oorspronkelijke Jordanees werd in de tijd dat niemand daar wilde wonen, de bewoner van Amsterdam-Noord en werd een Noordeling. De cyclus herhaalt zich nu en dezelfde oud-Noordelingen verhuizen nu naar IJburg, Purmerend en Almere. Zo doen we dat in Amsterdam, in Nederland, in de wereld.

Ik zou zeggen, neem eens de moeite om het boek te lezen en als samentafelaar zouden wij toch minstens een bijdrage moeten leveren dat gentrificatie echt tweerichtingsverkeer wordt. Pas dan helpen wij aan een duurzame, circulaire samenleving.

De boekbewaarder van dat ene boek