Dat Ene Boek
Dat de wereld in beweging is, is van alle tijden. En toch bekruipt mij in dit huidige tijdsgewricht een onrustig gevoel dat het meer en meer ongrijpbaarder, onvoorstelbaarder wordt. Alsof de bodem onder je voeten verdwijnt. Juist dan kan een boek lezen fijn zijn. Fijn om even te vluchten uit de werkelijkheid of juist fijn om zelf weer wat bodem, wat bedding te zoeken. En deze in de werkelijkheid mee te nemen. Dit boek behoort tot deze laatste categorie. Het is geschreven door Bert van Roermund en heet:
‘Zwarte Socrates’.
Bert van Roermund is rechtsfilosoof en neemt ons in dit boek mee rondom het thema ‘verzoening’.
Hij introduceert in zijn boek negen fictieve filosofen die in zeven verdiepende gesprekken met elkaar in dialoog gaan over recht, tijd en verzoening. Het zijn twee filosofen uit Rwanda, twee uit Israël, twee uit Colombia, één uit Rusland en twee uit Zuid-Afrika. Dus naast het zorgvuldig theoretisch formuleren doen de ervaringen in de conflictgebieden evenzeer mee. Eén van de deelnemers uit Zuid-Afrika, Bernard Shabalwa krijgt de rol van moderator in het boek en wordt door de anderen aangeduid als Socrates; zwarte Socrates. Dit boek richt zich op al wie wil nadenken over vredesvraagstukken, rechtsherstel, vluchtelingenstromen, militaire interventies en … Het raakt relevante disciplines als ethiek, politieke filosofie, rechtstheorie, genocidestudies, victimologie, mensenrechten, internationale verhoudingen.
Het is geen makkelijk boek maar wel uiterst boeiend. Het zet jezelf ook echt aan het denken over dan wel denken vanuit. Dorien Pessers, hoogleraar rechtstheorie aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam schrijft over Bert en dus ook over het boek het volgende:
‘Zijn boeiende en knap geconstrueerde dialogen leren ons onder andere dat verzoening en vergeving uiteindelijk bestaan uit berusting in het feit dat slachtoffers ook daders hadden kunnen zijn.’
Het boek is al in 2018 uitgekomen en toch denk ik dat het actueler is dan ooit. In deze tijd klinkt nadenken over verzoening en vergeving bijna als vloeken in de kerk. En toch denk ik dat wij eerder die kant op dienen te lopen en juist niet doorgaan op de bekende weg.
Ik gun iedereen om dit boek aandachtig, rustig en in stukjes te lezen. Het boek als het ware te herkauwen. Ik ben ervan overtuigd dat het helpt om in jezelf en met de hectische werkelijkheid van nu enige ‘actieve berusting’ te ervaren. Of om het in een metafoor uit te drukken: ‘Dat het tegenover de andere kant van hetzelfde touwtje is.’